Το πολιτιστικό Κέντρο Ταφίων του δήμου Μεγανησίου διοργάνωσε τον Αύγουστο του 2008 στο Μεγανήσι πολιτιστικό συμπόσιο με θέμα »όποιο μέλλον και να αγγίξω ,πάντα βρίσκω παρελθόν μπροστά μου.»

Μια  πρωτοπόρα και σημαντική εκδήλωση για τα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου μας,πολυθεματική, που συγκέντρωσε το ενδιαφέρον ,όχι μόνο των Μεγανησιωτών αλλά και των επισκεπτών του νησιού μας.Ενα από τα θέματα του συμποσίου ήταν και το θέατρο στο Μεγανήσι.Εισηγητής ήταν ο Τάκης ο Αργύρης ,καθηγητής μαθηματικών, γνωστός για το μεράκι του και την αγάπη του για το θέατρο,Στους μεγαλύτερους αλλά και στους νεότερους μιας και συνεχίζει μέχρι σήμερα κάθε καλοκαίρι να μας χαρίζει ένα καμμάτι της ψυχής του.Το site μας θα χρησιμοποιήσει την εισήγησή του σε 2-3 μέρη και δεσμεύεται να αναδείξει και άλλα θέματα του συμποσίου στο μέλλον.Ευχαριστώ εκ των πρωτέρων την Μαυρέτα [Τούλα ]Αργύρη και τον Τάκη Αργύρη για την βοήθειά τους στο συγκεκριμένο άρθρο.

Το θέατρο στο Μεγανήσι

Το θέατρο στο Μεγανήσι έχει μακροχρόνια παράδοση.Ερασιτέχνικοί θίασοι εμφανίζονται στο τέλος του 19ου αιώνα στα χωριά της Λευκάδας και στα χωριά του Μεγανησίου.[λαικοί ποιητές της λευκάδας ,εκδ.καστανιώτη]

Τα στοιχεία που παραθέτονται παρακάτω προέρχονται από στοιχεία του Λάμπρου Δάγλα ,Τάκη Αργύρη -δάσκαλου-και από θύμισες άλλων Μεγανησιωτών .

Οι πρώτες παραστάσεις δόθηκαν στο Κατωμέρι στα 1800 με τοέργο »Ερωτόκριτος» του Βιτσέντσου Κορνάρου που ανεβαίνει για πρώτη φορά στη Λευκάδα.Ετσι επιβεβαιώνεται και το γεγονός ότιτο Κρητικό θέατρο Που επέζησε στα Επτάνησα μετά την κατάληψη της Κρήτης απο΄τους Τούρκους,ρίζωσε στην Λευκάδα.Από εκεί μεταδώθηκε αργότερα στην Ηπειρο και την Στερεά Ελλάδα.

1904-1905 στο Κατωμέρι »Γκόλφω»και ίσως η »Μόρφω» τουΣπύρου Περεσιάδη

20ς αιώνας- 1η δεκαετία στο Σπαρτοχώρι »Γκόλφω» και »ηΣκλάβα’ του Περεσιάδη επίσης.Πρέπει τότε να εμφανίζεται για πρώτη φορά αυτοσχέδιο θεατρικό είδος σκέτς το »Ντόντο» με βάση λαικό ποίημα.

[Ο Βεργολής εφώναξε απάνου από την Κόμπα ,τα σπήλια εβουήξανε σαν ναπεσε μιά μπόμπα]

Σύμφωνα με μαρτυρίες τα σκέτς παίζονταν πρίν από  το 1850 ως ένα είδος θέατρου του δρόμου.Στίς αρχές του 20ουαιώνα αρχίζει να παίζεται και από μαθητές του δημοτικού σχολείου.

1914 Ξαναπαίζεται η»Γκόλφω» με ενδυμασίες αυτή τη φορά απο το Ξηρόμερο για να προσεγγίσουν καλύτερα το θέμα.

1910-1920 ξαναπαίζονται τα παραπάνω έργα.

1927 Κατωμέρι «‘Γκόλφω»

1928Κατωμέρι  ‘Εσμέ» του Περεσιάδη.Το ρόλο τουΦλόγα υποδύθηκε οΣτέφανος Δάγλας η Κουράκης 39 ετών τότε και τον ξαναυποδύθηκε το 1962 σε ηλικία 72 ετών. [!]

Και στο Σπαρτοχώρι την δεκαετία του 1920 έχουμε παρόμοια θεατρική κίνηση.

Στα χρόνια της κατοχής σταμάτησε κάθε δραστηριότητα στα χωριά,αλλά στα 1943 βρέθηκε στο Μεγανήσι ο θίασος των Χρήστου και Νότη   Μπογράτο.Ενας απο τους θιάσους που έφυγαν απο τηνΑθήνα και σκόρπισαν στην επαρχία για να μην πεθάνουν απο πείνα.Στο θίασο που έδινε παραστάσεις κάθε βράδυ και στα τρία χωριά ,έπαιζαν και ντόπιοι ερασιτέχνες ηθοποιοί.Στο Κατωμέρι οι παραστάσεις δίνονταν στο κατώι τουΠάνου Αυγερινού ,γι αυτό και ονομάστηκε »θέατρο Κατώι»

Στο σπαρτοχώρι οι παραστάσεις δίνονταν στο προαύλιο του δημ. σχολείου και στο καφενείο του Πάνου Αθανίτη.

Τα έργα που ανέβαζαν ήταν κοινωνικά ,και πατρωτικά λίγο συγκαλυμένα όμως για το φόβο της γερμανικής φρουράς που έδρευε στο Βαθύ.Το εισητήριο πληρωνόνταν σε είδος Ψωμί,λάδι,τυρί ,και ότι άλλο μπορούσε να δώσει ο καθένας.

Είναι φανερό ότι ο θίασος βοήθησε την θεατρική παιδεία και την ψυχαγωγία του νησιού εκείνες τις δύσκολες μέρες για τον τόπο.Το »κατώι» έμεινε ανοιχτό μέχρι την απελευθέρωση.

Αρχές του 1944 και ενώ οι Γερμανοί ήταν ακόμα σtην Λευκάδα η ΕΠΟΝ Κατωμερίου και Σπαρτοχωρίου δημιουργησαν θεατρικά τμήματα που έδιναν παραστάσεις πατριωτικού περιεχομένου,όπως »Στ΄άρματα», ‘Ζήτω η νέα γενιά» κ.α.

Στις παραστάσεις στο Κατωμέρι έλαβαν μέρος και για πρώτη φορά γυναίκες οι οποίες συμετέχουν ξανά σε παράσταση ,μετά την διάλυση των θεατρικών παραστάσεων της ΕΠΟΝ,το 1976.

Κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και λίγο μετά σταματάει  κάθε δραστηριότητα,ώσπου το 1951 και 1952 αρχίζουν πάλι να δημιουργούνται λαικοί θίασοι που κάνουν αρχή με τι άλλο? την ‘Γκόλφω» και στα δύο χωριά.

1952 Κατωμέρι-»Το πατρικό σπίτι» του Στ.Δάφνη και

Σπαρτοχώρι-»Ο αθανάσιος Διάκος»του Α.Βαλαωρίτη

1954 Κατωμέρι- »Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας» και

Σπαρτοχώρι-»Η πατρίδα»

1955 Σπαρτοχώρι -»Ο χορός του Ζαλόγγου» του Περεσιάδη

1956 [Πάσχα] Κατωμέρι -»Αρραβωνιάσματα» του Μπόγρη και Σπαρτοχώρι-τον »αγαπητικό της βοσκοπούλας»

Οι λαικοί θίασοι αποτελούνταν τώρα πια εξ ολοκλήρου από απόφοιτους και μαθητές γυμνασίου.Ο θίασος Κατωμερίου ανέβασε το ίδιο έργο στον Μύτικα στο νυδρί και την Ζαβέρδα [1956]

1956 Κατωμέρι-»Φαρμακωμένη»του Φ.Γιοφύλη.Το έργο ανέβηκε και στην Ιθάκη.

1957 Σπαρτοχώρι-»Ο χορός του Ζαλόγγου».

1958 Κατωμέρι-«Αντιγόνη»του Σοφοκλή

1959 Σπαρτοχώρι-η»Σκλάβα», την επόμενη χρονιά 1960 η»Γκόλφω»,και το 1961 πάλι ‘ο »χορός του Ζαλόγγου.

1962 και πάλι στο ίδιο χωριό»το στραβόξυλο» του Δ. Ψαθά και στο Κατωμέρι η »Εσμέ»

Στίς 25-5-1962 ιδρύεται στο Κατωμέρι ο εκπολιτιστικός σύλλογος »Μέντωρ»με στόχο την παραπέρα ανάπτυξη του ερασιτεχνικού θεάτρου.Την ίδια χρονιά ιδρύεται στο Σπαρτοχώρι εκπολιτιστικός αθλητικός σύλλογος .Οι δύο σύλλογοι διαλύονται τον Απρίλη του 1967 από την δικτατορία……..

Σύντομα το δεύτερο μέρος.

Advertisements