AΠΟ ΤΟΝ  ΜΑΡΚΕΖΙΝΗ ΜΑΡΙΝΟ


Ο Προϋπολογισμός μιας δημοτικής αρχής  μας δίνει τη δυνατότητα,  μέσα από την επεξεργασία και μελέτη των  αριθμών  να βγάλουμε συμπεράσματα για την Οικονομική πολιτική του Δήμου, την πολιτική της πρόνοιας και του πολιτισμού, την αναπτυξιακή πολιτική και γενικά για όλες τις δραστηριότητες και λειτουργίες.

Η εκπόνηση του Δημοτικού Προϋπολογισμού δεν είναι πράξη καθαρά τεχνική λογιστική, είναι μια πράξη εξόχως πολιτική.

Δεν πρόκειται σίγουρα για  μια απλή προσθαφαίρεση  αριθμών μόνο και μόνο για να βγουν τα νούμερα.

Επί της ουσίας πρόκειται για την αποκάλυψη της  στρατηγικής της κάθε δημοτικής αρχής, για μια χάρτα των πολιτικών της προτιμήσεων  , ενεργειών και δράσεων  και θα πρέπει να αποσκοπεί στην βελτίωση της ποιότητας  ζωής των συμπολιτών μας.

Από την άλλη μεριά οι δημότες θέλουν και δικαιούνται να γνωρίζουν σε ποιους τομείς και για ποιες δράσεις θα διατεθούν κονδύλια από τον  προϋπολογισμό ,τι πόροι θα διατεθούν για την κοινωνική πολιτική, την πρόνοια , τους αδύνατους , τη νεολαία, την άθληση και τον πολιτισμό.
Ποια έργα τίθενται σε προτεραιότητα να γίνουν, ποιοι χώροι θα διατεθούν για πράσινο , τι θα γίνει με τη καθαριότητα των οικισμών  ,το κυκλοφοριακό, τις χρήσεις γης, κ.λ.π.

Αλλά ας δούμε τι είναι ο συμμετοχικός  προϋπολογισμός.

Πρόκειται για μια συμμετοχική διαδικασία διαβούλευσης που αφορά τις προτάσεις του Προϋπολογισμού .

Στα δημοτικά διαμερίσματα και στις γειτονιές, λαμβάνονται με την συμμετοχή των πολιτών  αποφάσεις  για το πώς θα κατανεμηθούν οι διαθέσιμοι πόροι  του δήμου .Τι επενδύσεις προκρίνουν οι δημότες και τι προτεραιότητες θέτουν.

Μέσα σε ένα καθορισμένο χρονοδιάγραμμα, από την μία άκρη του δήμου έως την άλλη με μία ποικιλία μεθόδων, οι δημότες συζητούν και καταλήγουν στις προτάσεις που πρέπει να ενσωματωθούν στον Προϋπολογισμό και  να επικυρωθούν  από το δημοτικό συμβούλιο.

Στην εποχή μας υπάρχουν πολλά παραδείγματα εφαρμογής συμμετοχικού  προϋπολογισμού που μπορούν να μελετηθούν , σε πόλεις και περιοχές της Βραζιλίας, του Περού, της Βολιβίας και σε άλλες χώρες της Νότιας Αμερικής   , ενώ σήμερα λειτουργεί ήδη και εξαπλώνεται σε διάφορες ευρωπαϊκές πόλεις και στη χώρα μας.
Είναι χαρακτηριστικά  δύο παραδείγματα   που συνέβησαν στο Πόρτο Αλέγκρε.

Μέσα από τις διαδικασίες του  συμμετοχικού  προϋπολογισμού ο φτωχός κόσμος ασχολήθηκε και με το περιβάλλον. Οι κάτοικοι μέσα από την ανταλλαγή απόψεων και τις διαβουλεύσεις, έμαθαν ότι δεν ήταν καλό να ζητούν να τους δοθούν σπίτια δίπλα στο ποτάμι, γιατί αυτό θα οδηγούσε αμέσως στη ρύπανσή του. Τα αποτελέσματα μιας πολιτικής που σέβεται το περιβάλλον είναι, σήμερα, ορατά. Βλέπουν ότι, μετά από κάποια  χρόνια προσπαθειών, μπορούν να κολυμπούν  σε σημεία του ποταμού που πρίν έμοιαζε αδιανόητο . Αυτό ήταν ένα πολύ σημαντικό γεγονός για όλους τους κατοίκους του Πόρτο Αλέγκρε.
Το δεύτερο παράδειγμα είναι μία αρνητική εμπειρία που όμως αποδείχθηκε χρήσιμη. Το 1989, στις συνελεύσεις Συμμετοχικού Προϋπολογισμού του Πόρτο Αλέγκρε, οι κάτοικοι αποφάσισαν να διατεθούν αρκετοί πόροι στην ασφαλτόστρωση των δρόμων. Πίστευαν τότε ότι η άσφαλτος ήταν πολιτισμός ,αναβάθμιση. Οι μηχανικοί του δήμου  ήταν αντίθετοι, προβάλλοντας τεχνικούς επιστημονικούς λόγους, αλλά οι συνελεύσεις αποφάσισαν να πραγματοποιηθεί το έργο των  ασφαλτοστρώσεων   και ο δήμος το υλοποίησε.

Στη συνέχεια όμως, με τις βροχές, οι δρόμοι καταστράφηκαν γιατί στα ψηλότερα σημεία της πόλης υπήρχαν χωματόδρομοι. Έτσι υπήρξε μεν μια σημαντική απώλεια πόρων όμως μέσα απ’ αυτή την αρνητική εμπειρία, οι κάτοικοι κατάλαβαν ότι πρέπει στις αποφάσεις τους να ακούνε τις τεχνικές  παρατηρήσεις. Σήμερα, αυτοί οι ίδιοι είναι που ζητούν να γίνει λιθόστρωση…

Οι τρόποι που θα αναπτυχθεί η συζήτηση και ο δημοκρατικός διάλογος μεταξύ των δημοτών στα πλαίσια του συμμετοχικού  προϋπολογισμού για την κατανομή των διαθέσιμων πόρων και την ιεράρχηση των στόχων ποικίλουν.

Κριτήριο για την επιτυχία της διαδικασίας είναι αν θα πάρει μέρος στον διάλογο το μεγαλύτερο δυνατό μέρος του πληθυσμού, ώστε να μην ακούγονται μόνο οι ομάδες εκείνες που είναι ήδη οργανωμένες (σύλλογοι, φορείς κλπ) και οι οποίες θα μπορούσαν χρησιμοποιώντας την δύναμη τους, να επιβάλλουν τις λύσεις τους.
Θα πρέπει να είναι εξαρχής σαφές ότι η όλη διαδικασία ανεξαρτήτως των μορφών που θα εκφραστεί,  θα πρέπει να ασκείται σε ένα καθεστώς απόλυτης διαφάνειας.

Μόνο έτσι οι δημότες θα πειστούν  ότι τηρούνται οι κανόνες που έχουν αποφασιστεί για τη διαβούλευση και τη λήψη των αποφάσεων. Κύριο μέλημα επίσης της δημοτικής αρχής που μέσω των οργάνων της θα έχει τον συντονισμό της όλης προσπάθειας,  θα είναι η ισότιμη συμμετοχή χωρίς διακρίσεις στις διαδικασίες όλων των πολιτών, ιδιαίτερα των στρωμάτων που έχουν έως τώρα μικρή εμπειρία από ανάμιξη στα κοινά.

Η εμπειρία από την μέχρι τώρα εφαρμογή του συμμετοχικού  προϋπολογισμού, ιδιαίτερα σε μεγάλες πόλεις δείχνει  ότι οι δημότες που μπορούν να πάρουν  μέρος στις συμμετοχικές διαδικασίες κατάρτισης του προϋπολογισμού,   ανέρχονται σε αρκετές χιλιάδες. Καταλαβαίνει κανείς ότι σε δήμους σαν το δήμο Μεγανησίου μπορεί να πάρει μέρος το σύνολο του πληθυσμού καθώς και οι Μεγανησιώτες που ζουν σε άλλες πόλεις .

Κάθε δημοτική αρχή οφείλει να αποδεικνύει  ότι πιστεύει στην ενίσχυση του ρόλου της  κοινωνίας των πολιτών, ότι είναι υπέρ της χρηστής και υπεύθυνης διοίκησης, ότι είναι εναντίον της διαφθοράς και των πελατειακών σχέσεων .

Ο  συμμετοχικός  προϋπολογισμός όλα τα παραπάνω από συνθήματα τα μετατρέπει σε καθημερινή πράξη και ταυτόχρονα οι δημότες αναβαπτίζονται, εθίζονται στην συλλογική δράση, φεύγουν από τον «καναπέ» και περνάνε στην ενεργοποίηση.

Και η ενεργοποίηση αυτή των δημοτών είναι η μόνη εγγύηση για να εδραιωθεί η δημοκρατία σε έναν εξόχως δημοκρατικό θεσμό όπως είναι η τοπική αυτοδιοίκηση.

ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ

(Το σημείωμα αυτό έχει ως βάση άρθρο του υπογράφοντος που δημοσιεύθηκε στην ιστοσελίδα thebest.gr)

Advertisements